Гісторыя Беларусі IX-XVIII стагоддзяў. Першакрыніцы.


[1387-1392.VII]. [Месца не пазначана]. Князі Міхаіл Еўнутавіч, Васіль Міхайлавіч, Іван і Юрый Гарадзецкія і іншыя князі і баяры паручаюцца перад вялікім князем Скіргайлам за Грыдку Канстанцінавіча.

Арыгінал прадстаўляе сабой пергамен вышынёй 90 мм, шырынёй 180 мм (абмеры У. Розава). Было тры пячаткі, ад якіх засталіся цяпер толькі пергаменныя стужкі, на якіх яны былі прывешаны. У XVI ст. арыгінал захоўваўся ў Кракаўскім каронным архіве. Ён апісаны ў інвентары М. Кромера (1551): "Fideiussio quorundam pro aliis Skirgalo duci. Sigill. 3". У XIX ст. арыгінал трапіў у збор пергаменных дакументаў Літоўскай метрыкі, якая захоўвалася спачатку пры Урадавым сенаце ў Санкт-Пецярбургу, а потым у Маскоўскім архіве Міністэрства юстыцыі. У гэтым зборы дакумент меў нумар 106. Пасля Рыжскай дамовы 1921 г. дакумент быў перададзены Польшчы. Яго цяперашняе месцазнаходжанне і сігнатура: AGAD. Zbiór pergaminów. № 4683.

Асноўныя публікацыі і літаратура: Акты, относящиеся к истории Южной и Западной России. Т. 1. 1361-1598. СПб., 1863. С. 2, № 2 (дата прапанавана: «прежде 1390»); Зельверович Л.К. Литовская Метрика, государственный отдел Великого княжества Литовского при Правительствующем Сенате. Грамоты и регесты из собрания "древних актов", писанных на пергаменте на литовско-русском, латинском, нижнегерманском, старочешском и польском языках. Т. 1. СПб., 1883. Факсіміле на ўкладцы пасля тытульнага аркуша; Prochaska A. Rokosz Hryćka Konstantynowicza 1387-1390 // Kwartalnik historyczny. R. 22. Lwów, 1908. S. 392-396; Розов В. Українські грамоти. Том 1. XIV в. і перша половина XV в. Київ, 1928. С. 46-47, № 25 (дата прапанавана: "около 1392"); Грамоти XIV ст. / Упорядк., вступн. стаття, коментарі і словники-покажчики М.М. Пещак. К., 1974. С. 108, № 54 (за выданнем У. Розава).

Транслітарацыя і электронная версія зроблена паводле факсіміле, надрукаванага Л.К. Зельвяровічам. Літарай "й" перададзена літара "и", якая ў арыгінале мае надрадковы дыякрытычны знак дзве кропкі. Вялікія цяжкасці прадстаўляе пунктуацыя, бо тэкст складаецца з вялікай колькасці імён, якія ў арыгінале аддзяляюцца кропкамі. Таму захавана пунктуацыя арыгінала. Але ўжыванне кропак у арыгінальным тэксце не заўсёды паслядоўнае, напрыклад, здараецца, што імя аддзяляецца кропкай ад імя па бацьку.

Дата: А. Прахаска лічыў, што дакумент узнік пасля паўстання Грыдкі Канстанцінавіча ў Слуцку, якое выбухнула паміж красавіком 1387 і снежнем 1389 гг. Але магчыма, што паручная грамата датычылася і больш позніх падзей, звязаных з грамадзянскай вайной у ВКЛ у перыяд з 1390 па першую палову 1392 гг.

      Поручилис. кнѧз великом Скирьгайлу. за Гридка за Костѧнтинович. | вынѧли его на свои рук. за побѣгъ и за все лихое.
      Первый поручник | кнѧз Михайло Евнутевич. кнѧз Василий Михайлович. кнѧз Иванъ Го|родецьский. брат его кнѧз Юрьи.
      Левъ Плаксич. Левъ Васильевъ с(ы)нъ. Рус(а)нъ | Плаксич. кнѧз Федоръ. Миркли. брат его Дмитрий. Липята Братша. кнѧз | Юрьи Кожюшно. Иван Рус(а)нович. Ѡсипъ Дѧдѧ. Исай соколникъ.
      Данил Висо|видович. Ѡзарьѧ Мишютинъ. Мелешко. Степанъ Зазыба. Кгастовтъ. | Кердути. Крукьждо. Сурьѧтъ. Федоръ Весна. Федоръ Ѡсташкович | Рикайло. Ѡхрѣмъ. братьѧ его Терешко. Ѡндрюшко. Никонъ. | Василей. Дмитриевич. Монивидъ. Койликинович. Ѡндрѣй Митковъ па|сынок. Матфѣй Оусович. Семеникъ. княж Михайловъ. Ѡнципоръ с братом.

На адвароце пазнейшыя запісы, прачытаныя М.І. Кастамаравым: 1) Fideiussio quorundam pro aliis duci Skirgaloni. 2) 1413. 3) № 21.

А.Л. Ідэнтыфікацыйны нумар электроннай версіі дакумента: d027 ад 2009.XII.02.






Hosted by uCoz