Гісторыя Беларусі IX-XVIII стагоддзяў. Першакрыніцы.


1380.[V.31], am achten tage des heiligen Lichnams. Лес Даўдзішкі. Вярхоўны кароль Літвы Ягайла заключае мір з магістрам Тэўтонскага ордэна Вінрыхам фон Кніпродэ, абавязваючыся не дапамагаць свайму дзядзе Кейстуту альбо яго сынам, калі ў іх землі ўварвуцца войскі Ордэна.

Арыгінал: GStA PK (Берлін). Perg. Urk., Schieblade 52. № 4. Пергамен з дзвюма пячаткамі, падвешанымі на пергаментных стужках. Паводле апісання К. Напіерскага, адна пячатка была на зялёным воску ў жоўтай талерачцы, на ёй можна было тады (1833) разабраць надпіс "Ducis Litvan. Et". Другая пячатка баярына Вайдылы на жоўтым воску мае выяву крыжа з трохкутнымі стрэлкамі на канцах, вакол якой надпіс: "Воидылова печатьі". Гл.: Барэйша Ю. Аб атрыбуцыі, сімволіцы і датаванні манет ВКЛ з ільвом і крыжом // Банкаўскі веснік. 2007. № 16 (381). С. 60, мал. 3. - Копія 1: GStA PK. Perg. Urk., Schieblade 52. № 8. Трансумпт, зроблены 29 красавіка 1393 г.

Асноўныя публікацыі і літаратура: Baczko L., von. Geschichte Preussens. Bd. 2. Königsberg, 1793. S. 233 (публікацыя паводле старажытнай копіі); Voigt J. Geschichte Preussens. Bd. 5. Die Zeit vom Hochmeister Ludolf König von Weizau 1342 bis zum Tode des Hochmeisters Konrad von Wallenrod 1393. Königsberg, 1832. S. 356 (пераказаны змест); Index corporis historico-diplomatici Livoniae, Esthoniae, Curoniae. T. 1. Vom Jahre 1198 bis zum Jahre 1449 incl. Dorpat-Riga, 1833. S. 111, № 436 (апісаны пячаткі); Codex diplomaticus Lithuaniae / Ed. E.Raczyński. Wrocław, 1845. P. 55-56, № III-2 (лепшая публікацыя па арыгіналу); Liv-, esth- und curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F.G. von Bunge. Abteilung 1. Bd. 3. Nachträge zu den zwei ersten Bänden, Fortsetzung von 1368-1393. Reval, 1857. S. 112-113, № 1363 (рэгеста); слуп. 362-363, № 1153 (па арыгіналу, дата: 31 мая 1380 г.); Daniłowicz I. Skarbiec diplomatów papiezkich, cesarskich, krolewskich, książęcych. T. 1. Wilno, 1860. S. 231, № 470 (пераказаны змест); Monumenta medii aevi historica res gestas Poloniae illustrantia. T. 6. Codex epistolaris Vitoldi Magni Ducis Lithuaniae. 1376-1430 / Collectus opera A. Prochaska. Kraków, 1882. S. 1, № 3 (рэгеста, дата: 1 чэрвеня 1380 г.); Regesta historico-diplomatica Ordinis S. Mariae Theutonicorum 1198-1525. P. 2. Regesta Privilegiorum Ordinis S. Mariae Theutonicorum, Regesten der Pergament-Urkunden aus der Zeit des Deutschen Ordens. Göttingen, 1948. S. 130, № 1077; Bumblauskas A. Senosios Lietuvos istorija. 1009-1795. Vilnius, 2005. P. 115 (фотаздымак арыгінала); Ліцкевіч А. Дагаворы паміж князямі ВКЛ, нобілямі Жамойці і прадстаўнікамі Тэўтонскага ордэна ў Прусіі і Лівоніі (1367-1398 гг.) // Arche. 2010, № 10 (Грунвальдскі нумар). Дадатак 1. С. 110-112, № 3 (нямецкі тэкст, пераклад на беларускую мову, геаграфічны каментарый). - Нямецкі тэкст прыводзіцца паводле публікацый Э. Рачынскага, Ф. Г. фон Бунге і фотаздымка з выдання А. Бумблаўскаса.

Дата: Свята Цела Гасподняга прыпадае на першы чацвер пасля актавы Тройцы ў адпаведнасці з энцыклікай папы Урбана IV ад 11 жніўня 1264 г. Тройца ў 1380 г. святкавалася ў нядзелю 13 мая, актава Тройцы завяршалася 20 мая. Адпаведна ў чацвер 24 мая адзначалася свята Цела Гасподняга, а восьмы дзень актавы Цела Гасподняга ў 1380 г. — гэта 31 мая.

      Wir, Jagel, obirster kung der Littouwen, gelobin dem erwirdigen fursten und herren bruder Wynrich von Knyprode, | homeister Dutsches Ordens, und sinen nachkomelingen und sinem ganczen Orden des landes zcu Prusen und zcu Liflande | fride und sicherheit, das wir iren landen noch iren luten keynen schaden tun wellin an keynir herunge noch an | keynirhande dingen do von en adir iren luten adir iren landen von uns adir von unsern luten schade geschen | mochte.
      Sundir ab das geschege, das si mit eyme here in unsers vettern Kinstutten adir in siner kinder landt | quemen mit eyme here und dorinne herten, ab wir do czu jagetin mit unsern luten adir unser lute ane uns, | do mite sulde unser gelobde und unsir brief nicht sin gebrochin. Doch so sulle wir noch unsir lute keynis strites | wedir si begynnen noch keynen schaden tun mit strite. Wurde ouch keynir irre lute von unsern luten gevangen, | di sulde wir en lediglich ane schatczunge wedir geben.
      Were ouch, das si adir ire lute unwissens in unsir landt | sich vorrentyn, so si in unsirs vettern Kinstutten adir in siner kinder lande herten, und uns etzwas schaden tetin an | brande adir an anderm schaden adir unsir lute etzlichen vingen, do mite sulde ir gelobde und ir brif ouch nicht | sin gebrochin, doch sulden si uns unsir lute ane keynirhande schatzunge und ane gelt und ane gut wedir gebin. |
      Sundir eyn wort also sy, der gevangene sal also vil gebin uf das, das man dis deste mynre merken moge, | abir keyn gelt noch gut sal man von beiden sietin vor keynen gevangenen nemen.
      Dis vorgeschrebine ding und | allis, das uns der vorgenante herre, der homeistir und sine gebiteger, in irem brife uns gelobt haben, das gelobe | wir im wedir und sinen nochkomelingen und sinem ganczen Orden czu halden in ganczen guten truwen ane allirley | list.
      Diser dinge in eyner stetin sicherheit habe wir unser ingesigel an disen keginwertigen brief lasen hengen. |
      Der gegebin ist uf dem velde Daudiske in den jaren unsers Herren tusendt drihundirt in dem achtzigsten iare | am achten tage des heiligen Lichnams.

А.Л. Ідэнтыфікацыйны нумар электроннай версіі дакумента: d085 ад 2010.XII.22.






Hosted by uCoz