Гісторыя Беларусі IX-XVIII стагоддзяў. Першакрыніцы.


1411 [альбо 1401]. Кіеў. Фальсіфікат. Кіеўскі князь і дзедзіч Аляксандр Уладзіміравіч пацвярджае наданне свайго бацькі нябожчыка Уладзіміра (Альгердавіча), зацверджанае в.к.л. Вітаўтам, царкве святога Мікалая ў Кіеве і айцам-дамініканцам: мыта, памернае, ворыўнае, дварэц на Заднім Сырцу і ўрочышча Хлапач, якімі валодала дзяўчына па імені Бесава Баба; на вечнасць.

Месцазнаходжанне арыгінала цяпер невядомае. Позняя копія запісана ў так званай "Книге крепостной большой", якая захоўваецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Украіны імя В.І. Вернадскага, Петр. 217 (р. 62). Гэты зборнік складаецца з дзвюх частак: першая на 155 арк., другая - 392 арк. Перапісаны альбо ў XVIII, альбо ў XIX ст. (не пазней як 4 лістапада 1825 г.). Тэкст граматы змешчаны ў другой частцы, на арк. 285-287.

Публікацыя: Українські грамоти XV ст. / Підг. тексту, вступна стаття і коментарі В.М. Русанівського. К., 1965. С. 25-26, № 1 (дата прапанавана: 1401/1411; грамата аднесена да фальсіфікатаў). Электронная версія зроблена паводле гэтай публікацыі.

Дата: як паведаміў публікатар В.М. Русаноўскі, перапісчык граматы ў "Книге крепостной большой" аднес яе чамусьці да 1401 г., але ў тэксце дакумента стаіць дата 1411 г., таму ў публікацыі прапанаваны дзве альтэрнатыўныя даты. Дзень і месяц у копіі не пазначаны.

Аргументы В.М. Русаноўскага, што грамата неаўтэнтычная: "Мовні особливості грамоти, зокрема наявність у її тексті полонізмів, доводять, що її можна віднести до пізніх фальсіфікатів" (с. 26).

      [арк. 286] Во имя Г(о)с(по)дне аминь.
      Кгды лютская памят  частокрот  звыкла наилатвей обнищевати, потребно есть речь, дабы литерядным  [sic] свидѣтелством  утвержденна была, мы прето, Александер, з Бѡжїей з ласки кн(я)зь и дѣдичь Кїевскїй и протчее, ознаймуемъ едностанѣ всимъ и кождому зособно, иж  надан  надаем  на милостыню, которое наеснѣишїй, блаженной памяти Владимер, антецессор  нашъ, надал  ц(е)ркви Светаго Николая в Кїевѣ и ѡтцемъ чину Святого Доминикана [арк. 286 адв.] доровал [sic], а напотом  пресвѣтлы Вытолътъ, Божїею милостїю великїи кн(я)зь литовски и протчее, счасливо памяти, универсалным  писмом  своим  утверди [sic].
      Мы теды, всѣ тое видечи, уважаючи помененное наданѣ албы милостыни ѡтца нашего юж  зешлаго приводячи себѣ на памят, утвержденїе н(ы)нешним  нашим  уневерсаломъ подтверждаем.
      То есть мыто, померное, пашенное. И дворец, на Задном  Сырцу стоячи, и урочища, названное Хлапач, которые добра были нїякой невисты, зовемой Бѣсова Баба. И зо всем  право [sic], и владѣнїемъ, и зо всеми доходами, якїе-колвекъ у помененныхъ добрах  были албо могли знайдоватися, (никто себѣ)1 ничего себѣ не заставуючи, на вечность и уставичность ѡтдаем, лѣгуемъ и вѣчно вручаем предреченной ц(е)ркви Святого Николаю и Собранному чину Св(я)таго Доминника беспечно мѣти, тримати и спокойнѡ [арк. 287] уживати, оседати и ведлугъ власно [sic] своего пожитку оборочати.
      А во свидѣтелство того печат  н(а)шу при людех  тамъ будучих  прикидалисмы [sic].
      Дѣлос  и даласѧ в Кїевѣ року 1411.

1 Дужкі ўжыты ў тэксце копіі - заўвага В.М. Русаноўскага.

А.Л. Ідэнтыфікацыйны нумар электроннай версіі дакумента: d060 ад 2010.III.19.






Hosted by uCoz